Loa Bị Ngược Pha: Dấu Hiệu Và Cách Kiểm Tra
Loa bị ngược pha là khi một loa đẩy màng ra trong lúc loa kia kéo màng vào. Hai loa vẫn kêu, không có gì báo lỗi, nhưng tiếng bass bị triệt bớt, nghe mỏng và "lỏng". Đây là lỗi rất hay gặp sau khi tự đấu lại dây, đổi jack hoặc thêm loa mới.
Dấu Hiệu Loa Bị Ngược Pha
TRẢ LỜI NHANH: Bass nghe mỏng khi hai loa cùng chạy, nhưng tắt bớt một loa thì bass lại chắc hơn. Đứng giữa hai loa thấy tiếng hát "lơ lửng", không rõ phát ra từ đâu. Đi sát một loa thấy bass to, ra giữa lại hụt. Gặp một trong các dấu hiệu này thì kiểm tra dây loa trước khi chỉnh EQ.
Cùng pha: hai sóng cộng lại. Ngược pha: hai sóng triệt nhau, mất bass nhiều nhất.
Vì Sao Ngược Pha Mất Bass Nhiều Nhất
Ở dải bass, bước sóng dài vài mét, nên ở hầu hết chỗ ngồi tiếng từ hai loa tới gần như cùng lúc. Một loa đẩy, một loa kéo thì hai sóng triệt nhau gần hết. Ở dải treble, bước sóng ngắn, tiếng từ hai loa tới lệch nhau lung tung nên triệt không đều, tai ít nhận ra. Vì vậy dấu hiệu rõ nhất của ngược pha luôn là mất bass.
Cách Kiểm Tra Loa Bị Ngược Pha
- Nghe thử bằng nhạc mono. Phát một đoạn bass hoặc tiếng nói, chuyển mixer hoặc vang về mono. Đứng giữa hai loa. Đảo dây dương âm ở MỘT loa rồi nghe lại. Lần nào bass chắc hơn, tiếng hát rõ ở giữa hơn thì lần đó đúng pha.
- Kiểm tra từng đoạn dây. Dây loa có sọc hoặc chữ in ở một sợi, quy ước sợi đó là dương ở cả hai đầu. Đầu Speakon: chân 1+ là dương, 1− là âm (xem đầu Speakon là gì).
- Kiểm tra dây tín hiệu XLR. Chuẩn chung: chân 2 là nóng (+), chân 3 là lạnh (−). Dây hàn đảo 2 và 3 ở một đầu sẽ đảo pha (xem jack canon là gì).
- Dùng app kiểm tra pha. Một số app đo âm thanh có chức năng polarity: phát tín hiệu thử qua loa, đưa điện thoại lại gần từng loa, app báo dương hay âm. Nên kiểm tra lại bằng tai vì loa nhiều đường tiếng có thể cho kết quả lẫn lộn.
- Thử bằng pin (chỉ củ bass, loa không công suất). Tháo dây khỏi cục, chạm nhanh pin 1,5V vào hai cọc loa: dương pin vào cọc dương mà màng bass đẩy ra là đúng. Không làm với loa có công suất, không chạm lâu, không chạm vào treble.
Hệ thống nghe mỏng bass mà chưa rõ lỗi đâu? Gửi video và sơ đồ đấu dây qua Zalo, kỹ thuật Sunaudio xem giúp. Gọi 0909 699 668 hoặc nhắn Zalo 0931 836 968.
Sub Và Loa Full: Đảo Pha Để Bass Cộng Đúng
Loa sub và loa full đặt cách nhau, hoặc sub đặt dưới sàn còn full treo cao, thì ở tần số giao nhau (khoảng 80–120 Hz) tiếng có thể tới lệch nhau, bass bị hụt dù dây không đấu sai. Khi đó dùng núm phase 0/180 trên sub hoặc chức năng đảo cực, delay trong bộ xử lý, nghe và chọn vị trí bass chắc nhất ở chỗ khán giả. Cách chọn tần số giao nhau có ở bài crossover cắt sub bao nhiêu Hz.
LỖI THƯỜNG GẶP
- Tăng bass trên EQ để bù cho loa ngược pha: càng tăng càng mất, vì hai loa vẫn triệt nhau.
- Thay dây mới nhưng hàn lại đầu jack sai chân ở một đầu.
- Đấu thêm loa thứ hai qua cổng ra nhưng tự làm dây Speakon đảo 1+ và 1−.
- Ở hệ thống có nhiều loa, chỉ kiểm tra một cặp rồi bỏ qua các loa phụ, loa delay.
Khi đã đúng pha mà bass vẫn ít, xem tiếp cách chỉnh loa sub karaoke và vì sao bass lan, treble đi thẳng.
Câu Hỏi Thường Gặp
Đấu ngược dây loa có làm hỏng loa không?
Không hỏng loa. Đấu ngược chỉ làm loa đó đẩy ngược chiều với loa kia, nên tiếng bass bị triệt bớt. Đảo lại dây là hết.
Núm phase 0/180 trên loa sub có phải là đảo pha không?
Đúng, núm đó đảo cực tính của sub. Dùng khi sub và loa full đặt xa nhau, bass bị hụt ở chỗ nghe; bật thử hai vị trí, chọn vị trí bass chắc hơn.
Kiểm tra pha loa bằng pin như thế nào?
Chỉ làm với củ bass của loa không công suất, đã tháo dây khỏi cục đẩy. Chạm nhanh pin 1,5V: dương pin vào cọc dương, màng bass đẩy ra ngoài là đúng cực. Không làm với loa có công suất và không chạm vào củ treble.
Dây tín hiệu có làm ngược pha không?
Có. Dây XLR (canon) hàn sai chân 2 và chân 3 sẽ đảo pha tín hiệu. Lỗi này hay gặp ở dây tự hàn.
Tin tức liên quan
Xem thêm