Cách Chỉnh Gain Mixer Không Bị Rè: Gain, Fader Và Đèn Peak

Hướng dẫn chỉnh gain mixer không bị rè: phân biệt gain và fader, các bước chỉnh theo đồng hồ, nguyên nhân rè và xì, chỉnh mức cả đường tín hiệu đến cục đẩy.

Chỉnh gain mixer sai là lý do phổ biến nhất khiến micro rè khi hát to, hoặc phải đẩy fader lên kịch mà tiếng vẫn nhỏ và có tiếng xì. Gain là núm chỉnh độ lớn tín hiệu ngay lúc vào mixer, còn fader chỉ là núm trộn. Chỉnh gain đúng trước rồi mới dùng fader, dàn sẽ to, sạch và ít hú hơn.

Cách Chỉnh Gain Mixer Không Bị Rè

Gain quá cao: tín hiệu chạm trần, rè. Gain quá thấp: phải đẩy fader lên kịch, tiếng xì nhiều. Gain vừa: còn khoảng dư phía trên.

Gain Và Fader Khác Nhau Thế Nào

Núm	Nằm ở đâu	Làm gì	Chỉnh khi nào
Gain (Trim)	Trên cùng mỗi kênh	Khuếch đại tín hiệu từ micro, nhạc cụ lên mức làm việc của mixer	Một lần khi setup, theo người hát hoặc nguồn nhạc
Fader kênh	Cần gạt dưới mỗi kênh	Trộn to nhỏ kênh đó so với các kênh khác	Trong lúc chạy chương trình
Fader tổng (Master)	Bên phải mixer	Mức tín hiệu ra cục đẩy hoặc bộ xử lý	Giữ quanh 0, ít khi đụng

Gain giống như vòi nước: mở vừa đủ thì nước chảy đều, mở quá thì tràn. Tín hiệu "tràn" trong mixer gọi là clip, nghe ra thành tiếng rè, tiếng vỡ. Clip ở gain thì vặn fader nhỏ lại cũng không hết rè, vì tiếng đã vỡ từ đầu vào.

Vì Sao Vặn To Vẫn Rè, Vặn Nhỏ Lại Xì

• Gain quá cao: hát nhỏ nghe ổn, lên nốt cao hoặc hét to thì rè. Đèn peak của kênh sáng liên tục.
• Gain quá thấp: phải đẩy fader và master lên kịch, tiếng nhỏ, nghe "xì xì" nền vì tạp âm của mixer bị khuếch đại theo.
• Gain đúng nhưng cục đẩy vặn nhỏ: người chỉnh bù bằng cách tăng gain và fader, đến lúc mixer clip trước cục đẩy.
• Nguồn điện kém, dây tín hiệu hỏng: rè, ù không phụ thuộc gain. Xem bài dàn âm thanh bị ù, rè do nguồn.

Chỉnh Gain Cả Đường Tín Hiệu

Mixer chỉ là một mắt xích. Đường tín hiệu đầy đủ là micro → mixer → bộ xử lý loa hoặc vang số → cục đẩy → loa (xem sơ đồ hệ thống âm thanh cơ bản). Mỗi mắt xích nên chạy ở mức làm việc bình thường:

1. Chỉnh gain từng kênh mixer như phần trên.
2. Master mixer ở 0, đồng hồ tổng chạy quanh 0 dB khi cả dàn chạy.
3. Bộ xử lý: mức vào không báo clip, mức ra không cắt giới hạn liên tục.
4. Cục đẩy: tăng núm âm lượng đến mức đủ to cho khán phòng khi mixer chạy ở mức trên. Đèn clip cục đẩy chỉ chớp thỉnh thoảng ở đoạn to nhất.

Với hội trường do Sunaudio lắp, các mức này được chỉnh và đánh dấu khi bàn giao. Người vận hành chỉ cần giữ master quanh 0 và dùng fader, không cần vặn lại cục đẩy.

Chọn mixer theo số kênh xem bài mixer bao nhiêu kênh là đủ, và mixer hội trường nên dùng analog hay digital. Mixer analog nhỏ cho phòng họp, nhà văn hóa như Yamaha MG10XU (6.100.000đ) hay Soundcraft EFX8 (12.900.000đ) đều có đèn peak từng kênh để chỉnh gain. Giá tham khảo tại thời điểm viết bài.

Câu Hỏi Thường Gặp

Gain mixer nên để bao nhiêu?

Không có vạch cố định. Chỉnh theo đồng hồ: khi hát to nhất, mức kênh quanh 0 dB (mixer số quanh −18 dBFS) và đèn peak không sáng.

Đèn peak mixer sáng có sao không?

Chớp rất ít ở đoạn to nhất thì chấp nhận được. Sáng liên tục là gain quá cao, cần lùi lại.

Vì sao micro rè khi hát to?

Thường do gain kênh micro quá cao nên tín hiệu bị clip ngay ở đầu vào. Lùi gain lại và tăng fader hoặc cục đẩy bù.

Fader nên để ở đâu?

Quanh vạch 0 (U) là mức làm việc. Kênh phụ có thể thấp hơn, nhưng nếu phải đẩy lên kịch thì gain đang thấp.