Đo Âm Thanh Bằng App RTA Trên Điện Thoại: Cách Làm Đúng

Một chiếc điện thoại và app RTA đủ để tìm tần số hú, thấy phòng ù ở dải nào và so tiếng trước sau khi chỉnh.

RTA (Real Time Analyzer, bộ phân tích phổ thời gian thực) hiển thị mức âm thanh theo từng dải tần. Ngày nay chỉ cần một chiếc điện thoại và app RTA là đã tìm được tần số hú, thấy phòng bị ù ở dải nào, hay so tiếng trước và sau khi chỉnh. Bài này hướng dẫn cách đo đúng và những chỗ app điện thoại không làm được.

Đo Âm Thanh Bằng App RTA Trên Điện Thoại

Phổ pink noise đo trong phòng: dải 200–250 Hz lồi (phòng ù), cần cắt nhẹ; đo ở nhiều vị trí khán giả.

Chuẩn Bị Trước Khi Đo

• Một app RTA có chế độ 1/3 octave và lấy trung bình (average). Ví dụ trên iPhone: Smaart RTA, AudioTools, RTA (Studio Six Digital).
• File pink noise (app thường có sẵn bộ phát, hoặc phát từ máy tính vào mixer).
• Tắt hết EQ, hiệu ứng trên đường đang đo để thấy tiếng thật của loa và phòng.
• Phòng yên tĩnh, đóng cửa, tắt quạt, máy lạnh nếu được.
• Gỡ ốp điện thoại nếu che lỗ micro, tắt chế độ giảm ồn của máy nếu app cho chọn.

Cách Đo Và Chỉnh EQ Từng Bước

1. Phát pink noise, tăng đến khoảng 80–85 dB ở chỗ ngồi giữa phòng.
2. Đứng ở vị trí 1 (giữa hàng ghế thứ 3–5), điện thoại cao ngang tai, chĩa micro về phía sân khấu. Bật average, chờ 10–15 giây cho các cột đứng yên. Chụp màn hình.
3. Lặp lại ở 3–5 vị trí: hai bên, giữa phòng, gần cuối phòng. Không đo sát tường.
4. So các ảnh chụp. Chỉ ghi lại những dải lồi lên rõ (trên 4–6 dB) và lặp lại ở hầu hết các vị trí.
5. Cắt những dải đó trên EQ tổng 3–6 dB. Không tăng chỗ lõm.
6. Tắt pink noise, phát bài nhạc và giọng nói quen thuộc, nghe lại. Tai là bước kiểm tra cuối cùng.

Tìm Tần Số Hú Bằng RTA

Mở micro, đặt ở vị trí sử dụng thật, tăng âm lượng từ từ. Khi bắt đầu nghe "ring" (tiếng ngân nhẹ trước khi hú), một cột trên RTA sẽ vọt lên cao hơn hẳn. Ghi lại tần số đó, cắt hẹp 3–6 dB trên EQ của đường micro, rồi tăng tiếp để tìm tần số thứ hai. Thường 3–4 tần số là đủ, các bước còn lại có trong bài micro hội trường bị hú.

Khi Nào Cần Hơn Một App Điện Thoại

App điện thoại hợp để kiểm tra nhanh. Hệ thống hội trường, nhà hát cần đo cả thời gian tới của từng loa (để chỉnh delay) và pha giữa sub và loa full, việc này cần micro đo có hiệu chuẩn và phần mềm đo hai kênh. Một số bộ xử lý có sẵn chức năng đo và EQ tự động, ví dụ dbx DriveRack PA2 có trình hướng dẫn cài đặt và EQ tự động khi cắm micro đo của dbx. EQ đồ họa 31 băng như dbx 2231 đi kèm RTA rất dễ dùng, vì mỗi cột trên RTA 1/3 octave ứng với một cần gạt trên EQ.

Hiểu thêm về dải tần trước khi đo: dải tần đáp ứng loa là gì và equalizer là gì.

Câu Hỏi Thường Gặp

App RTA nào dùng được trên điện thoại?
Trên iPhone có các app như Smaart RTA, AudioTools, RTA của Studio Six Digital; Android có nhiều app phân tích phổ (spectrum analyzer). Chọn app có chế độ RTA 1/3 octave, có phát pink noise hoặc dùng file pink noise riêng.

Micro điện thoại có đo chính xác không?
Đủ để tìm tần số hú, so sánh trước sau khi chỉnh và thấy chỗ nào lồi lõm lớn. Ở dải dưới 50 Hz và trên 10 kHz micro điện thoại sai nhiều. Đo kỹ thì dùng micro đo chuyên dụng có hiệu chuẩn.

Pink noise là gì?
Là tín hiệu thử có năng lượng đều trên mỗi quãng tám. Hiển thị trên RTA 1/3 octave, hệ thống phẳng sẽ cho các cột gần bằng nhau, nên dễ thấy chỗ lồi lõm.

Đo xong có nên EQ cho đường cong phẳng hoàn toàn không?
Không nên. Chỉ cắt những chỗ lồi rõ và giống nhau ở nhiều vị trí đo. Chỗ lõm sâu thường do triệt tiêu, tăng EQ không lấp được mà chỉ làm loa phải gánh thêm.