Cách Đấu Nối DMX Cho Đèn Sân Khấu Và Đặt Địa Chỉ Đèn Đúng
Bấm cảnh trên bàn đèn, 8 đèn moving head bên trái quay đúng, nhưng 8 đèn bên phải quay y hệt như một khối. Hoặc đèn cuối dãy cứ giật giật, đổi màu lung tung dù không ai chạm vào bàn. Đây là hai lỗi rất hay gặp và đều đến từ phần đấu nối DMX: đặt trùng địa chỉ, nối quá nhiều đèn trên một đường, thiếu điện trở cuối. Bài này hướng dẫn đấu dây DMX, đặt địa chỉ đèn sân khấu và khi nào cần bộ chia tín hiệu.
TRẢ LỜI NHANH: DMX512 là chuẩn tín hiệu để bàn điều khiển ra lệnh cho đèn. Đấu nối DMX theo kiểu nối tiếp: bàn đèn → DMX IN đèn 1 → DMX OUT đèn 1 → DMX IN đèn 2… Mỗi đèn đặt một địa chỉ bắt đầu riêng, không chồng kênh lên đèn khác. Một đường không nên quá 32 đèn; nhiều hơn hoặc chia nhánh thì dùng bộ chia DMX. Đèn cuối đường gắn điện trở cuối 120 ohm.
DMX512 Là Gì
DMX512 là chuẩn truyền tín hiệu điều khiển cho đèn sân khấu, máy khói, máy hiệu ứng. Một đường DMX (gọi là một universe) có 512 kênh. Mỗi đèn chiếm một số kênh tùy chế độ: đèn par LED có thể chỉ 4–8 kênh, đèn moving head thường từ 14 đến vài chục kênh (pan, tilt, màu, gobo, độ sáng, tốc độ…).
Bàn điều khiển gửi giá trị 0–255 cho từng kênh, và mỗi đèn chỉ "nghe" những kênh bắt đầu từ địa chỉ của nó. Vì vậy đặt địa chỉ đúng là việc quan trọng nhất khi đấu DMX.
Cách Đấu Dây DMX Từ Bàn Đèn Tới Đèn
- Dùng dây tín hiệu DMX (110 ohm), đầu XLR 3 chân hoặc 5 chân theo cổng của đèn. Dây micro thường dùng tạm được ở đường ngắn, nhưng dễ lỗi khi đường dài và nhiều đèn.
- Nối tiếp từng đèn: từ cổng DMX OUT của bàn vào DMX IN đèn 1, từ DMX OUT đèn 1 sang DMX IN đèn 2, cứ thế đến đèn cuối.
- Không chia đôi dây bằng jack chữ Y. Muốn tách nhánh trái, phải, trên giàn, dưới sàn thì dùng bộ chia DMX.
- Gắn điện trở cuối 120 ohm (DMX terminator) vào cổng DMX OUT của đèn cuối đường, nhất là khi đường dài hoặc nhiều đèn.
- Đi dây DMX tách xa dây điện, không bó chung với dây nguồn đèn.
Bàn đèn ra bộ chia DMX, mỗi nhánh nối tiếp nhiều đèn, cuối nhánh có điện trở 120 ohm
Cách Đặt Địa Chỉ Đèn Sân Khấu
Địa chỉ của đèn sau = địa chỉ đèn trước + số kênh của đèn trước. Ví dụ 4 đèn moving head chạy chế độ 16 kênh:
| Đèn | Số kênh | Địa chỉ bắt đầu | Kênh sử dụng |
|---|---|---|---|
| Moving head 1 | 16 | 001 | 1–16 |
| Moving head 2 | 16 | 017 | 17–32 |
| Moving head 3 | 16 | 033 | 33–48 |
| Moving head 4 | 16 | 049 | 49–64 |
Nếu muốn 2 đèn luôn chạy giống hệt nhau (ví dụ 2 đèn par chiếu mặt hai bên), có thể cố tình đặt trùng địa chỉ. Còn lại, mỗi đèn một địa chỉ riêng. Ghi địa chỉ và chế độ kênh lên băng keo dán ở thân đèn để lần sau dựng sân khấu không phải dò lại.
Hệ thống đèn đang chạy loạn, đèn này kéo theo đèn kia? Gọi 0909 699 668 hoặc Zalo 0931 836 968, kỹ thuật Sunaudio hỗ trợ kiểm tra sơ đồ DMX và địa chỉ đèn.
Khi Nào Cần Bộ Chia DMX
- Một đường có trên 32 đèn, hoặc dây đi dài vòng quanh giàn.
- Cần tách nhiều nhánh (giàn trước, giàn sau, hai cánh gà, dưới sàn).
- Muốn cách ly: một đèn hỏng hoặc chập trên nhánh này không làm cả sân khấu mất tín hiệu.
Sunaudio có bộ chia và khuếch đại tín hiệu DMX LQE RS885 và RDM885. Sunaudio là nhà phân phối độc quyền đèn LQE tại Việt Nam (xem trang đèn sân khấu LQE). Bàn điều khiển cơ bản cho sân khấu nhỏ có Sunaudi DMX 512, giá tham khảo 8.900.000đ tại thời điểm viết bài. Chọn bàn theo số đèn xem bài bàn điều khiển đèn sân khấu.
Đấu Nối DMX Trong Các Công Trình Sunaudio
Ở Nhà hát Nghệ thuật Đồng Nai (8 đèn LQE LB380, 32 đèn LQE PC200D), Đoàn Cải lương Vàm Cỏ (48 đèn LQE) và Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật Tây Ninh (91 đèn LQE), đèn được chia nhánh theo vị trí giàn và đặt địa chỉ trước khi bàn giao; ở Vàm Cỏ, Sunaudio còn lập trình sẵn các cảnh đèn cho đoàn. Với sân khấu lưu động như âm thanh ánh sáng lưu động Trung tâm Văn hóa - Điện ảnh Bình Thuận hay Nhà hát Biển Xanh, Countdown 2021, sơ đồ đấu nối phải làm sao để dựng lại nhanh ở mỗi điểm diễn.
LỖI THƯỜNG GẶP:
- Hai đèn khác loại đặt trùng địa chỉ: đèn này đổi màu thì đèn kia quay đầu.
- Chia dây DMX bằng jack chữ Y: tín hiệu dội ngược, đèn cuối giật giật.
- Không có điện trở cuối trên đường dài: đèn chạy chập chờn khi có nhiều cảnh nhanh.
- Đèn để chế độ kênh khác với chế độ khai báo trên bàn: bàn điều khiển sai chức năng.
- Bó dây DMX chung với dây điện đèn: nhiễu, đèn tự nhấp nháy.
Câu Hỏi Thường Gặp
DMX512 điều khiển được bao nhiêu đèn?
Một universe có 512 kênh. Số đèn tùy số kênh mỗi đèn: ví dụ đèn 16 kênh thì tối đa 32 đèn trên một universe. Nhiều hơn cần bàn có nhiều universe.
Dây micro có dùng làm dây DMX được không?
Dùng tạm được ở đường ngắn, ít đèn. Đường dài, nhiều đèn nên dùng dây DMX 110 ohm để tránh lỗi tín hiệu.
Điện trở cuối DMX là gì?
Là đầu cắm có điện trở 120 ohm gắn vào cổng DMX OUT của đèn cuối đường, giúp tín hiệu không bị dội ngược.
Đèn không nhận tín hiệu DMX thì kiểm tra gì trước?
Kiểm tra đèn đang ở chế độ DMX (không phải chạy tự động hay theo nhạc), địa chỉ và chế độ kênh, rồi tới dây và đầu cắm từng đoạn.
Tin tức liên quan
Xem thêm